Muzeum Przemysłu Naftowego i Etnografii
w Libuszy k. Gorlic
Muzeum założone zostało w 1977 roku przez Annę i Tadeusza Pabisów (byłych pracowników przemysłu naftowego), na bogatych tradycjach naftowych.
1). W Wielkiej Encyklopedii PWN zamieszczono następujące zapisy: "Ropa, rzeka, lewy dopływ Wisłoki, wypływa w Beskidzie Niskim, dorzecze jest najstarszym w Polsce obszarem eksploatacji ropy naftowej".
2). "Gorlice, miasto nad rzeką Ropą, w drugiej połowie XIX wieku miasto stało się kolebką przemysłu naftowego na ziemiach polskich".
O pochodzeniu ropy w tym rejonie świadczą wielokrotne wzmianki historyczne. Jedna z najstarszych wzmianek pochodzi z 1530 r., kiedy to Seweryn Bonar, podskarbi króla Zygmunta Starego, burgrabia krakowski i starosta Biecki, szukając złota we wsi Ropa, natknął się na ropę, która zalała mu kopalnię. Za czasów Jana Kazimierza i jego następców wiedziano w Rzeczypospolitej o wyciekach ropy w rejonie gorlickim. Grunty sołtysie nadawano zasłużonym w wojnach z prawem zbierania oleju skalnego na powierzchni ziemi w Męcinie Wielkiej.
Na pograniczu wsi Siary i Sękowa istniały już w 1791 r. studnie ropne, dzierżawione i eksploatowane przez chłopów pańszczyźnianych od właściciela pól Jana Wybranowskiego.
W styczniu 1852 r. książę Stanisław Jabłonowski założył w "Pustym Lesie" w Siarach k. Gorlic pierwszą na świecie kopalnię ropy naftowej. Sprowadził zawodowych górników ze Śląska, ludzi obeznanych z kopaniem szybów. W lipcu 1852 r. dostał Jabłonowski szybem kopanym "Stanisław" w głębokości 12 sążni obfity przypływ ropy naftowej, a w pierwszych dniach września odbył się komisyjny odbiór szybu przez kompetentne władze górnicze z udziałem wykształconego mierniczego - geodetę pana ck. Hompscha oraz inspektora zwanego wówczas ck. Radcą Górniczym - pana Haleczkę .Jabłonowski kopał następne szyby: "Eustachy" , "Kajetan", "Grzegorz", "Mikołaj", "Józef" , "Jan" i "Nowy".
W Kobylance k. Gorlic posiadał książę Stanisław Jabłonowski fabrykę asfaltu, w której w trakcie produkcji asfaltu otrzymał naftę nadającą się do oświetlenia. W 1853 r. rozwinięto na szeroką skalę akcję poszukiwawczą ropy naftowej, obejmującą równocześnie pięć miejscowości w rejonie Gorlickim, co zostało ogłoszone w ogólnokrajowej prasie (Gazecie "Czas" wychodzącej od 1848 r. w Krakowie), w cyklu artykułów o pozytywnych wysiłkach poszukiwań ropy naftowej oraz podsumowanie galicyjskich władz górniczych, które oceniając wielkość odkrytych zasobów w skali Monarchii stwierdziły, że - największe zasoby i centrum powstającego przemysłu naftowego znajdują się w rejonie Gorlickim, a prasa kwitując tę opinię - gratuluje twórcy tego przemysłu, księciu St. Jabłonowskiemu .
W Muzeum Przemysłu Naftowego zgromadzono ponad 600 eksponatów, ponad 500 biogramów zasłużonych nafciarzy, a wśród nich 50 życiorysów pierwszych kopaczy szybów z lat 1852 - 1890. Do najstarszych reliktów z przeszłości przemysłu naftowego zaliczyć należy: destylarnię nafty (poza apteczną) z 1856 r., jako najstarszą na świecie, kuźnię kopalnianą z połowy XIX w., galony ceramiczne na naftę i formy parafinowe z rafinerii Adama hr. Skrzyńskiego w Libuszy ( 1872 r .), rekonstrukcje szybów naftowych ( kanadyjski i pensylwański) w skali 1:4 z lat 1884 - 1939, szyb "Stanisław" (rekonstrukcja kopanki ) z kopalni "Pusty Las" w Siarach z 1852 r., dokumentacja starych kopalń, mapy, zdjęcia, zapiski i pamiętniki nafciarzy, narzędzia wiertnicze, eksploatacyjne, instrumentacyjne, przyrządy do pomiaru płuczki wiertniczej, oraz inne dokumenty świadczące o kolebce przemysłu naftowego.
W dziale Etnografii znajdują się również cenne eksponaty, jak : kufer wianny (XIX w.), szafa rzeźbiona w dębie, żarna ręczne do mielenia zboża, dzieże, niecki, łopaty do pieczenia chleba, przysiadki, wrzeciona, kołowrotki, miedlice, zgrzebła do obróbki lnu i konopi, łóżka, kołyski dziecinne ( XIX w.), obrazy olejne i oleodruki, kapliczki przydrożne, arras robota ręczna z Sambora (1940 r .), koszula zgrzebna ( robota ręczna (1942 r.), patefon do grania, zabytkowe radioodbiorniki, maszyny do szycia, garnki gliniane, kamienne i żeliwne, prasy do sera, szatkownica do kapusty, pralki ręczne ( drewniane, blaszane i szklane), zydel szewski wraz z przyborami, buty drewniaki ( okupacyjne ) z lat 1940-1946, narzędzia stolarskie, gwiazda kolędnicza, manierki wojskowe na kawę z lat 1910 i 1939, gorset krakowski i inne starocia .
Działalność pisarska - Anny i Tadeusza Pabisów - to 25 wydań książkowych, ponad 250 artykułów opublikowanych w różnych czasopismach krajowych i regionalnych, wiele spotkań ze społecznością szkolną, ze studentami, naftowcami, turystami oraz liczne wystąpienia na antenie Polskiego Radia i Telewizji, wiele spotkań w wieczorkach literackich i promocyjnych, oraz udział w licznych wystawach, kiermaszach i in.
Muzeum Przemysłu Naftowego i Etnografii, w Libuszy, które od 1 czerwca 2000 r. prowadzi swoją działalność jako Fundacja Upowszechniania Historii Przemysłu Naftowego - jest potrzebne, bo spełnia swój szlachetny cel i służy społeczeństwu. Muzeum Przemysłu Naftowego i Etnografii w Libuszy staje się prawdziwą skarbnicą materiałów historycznych. Coraz bogatszy jest zbiór druków zwartych, czasopism, dokumentów źródłowych, map, szkiców i fotografii. Należy sądzić że Muzeum to stanie się poważnym ośrodkiem badań historycznych i dostarczycielem materiałów dla badaczy dziejów kopalnictwa naftowego świadczących o kolebce tegoż przemysłu. Dotychczas Muzeum w Libuszy odwiedziło wiele szkół, studentów, naftowców, turystów, naukowców, dziennikarzy, ludzi nauki i kultury, czego dowodem są wpisy do Księgi Pamiątkowej
Muzeum Przemysłu Naftowego i Etnografii w Libuszy usytuowane w pięknym, malowniczym zakątku Małopolskiej krainy, przy drodze asfaltowej, w odległości 3 km od Biecza i 7 km od Gorlic, posiada wspaniałe widoki krajobrazowe ze świeżym powietrzem. Również w Libuszy, w odległości 2 km. znajduje się wspaniała restauracja"Mimoza", która serwuje smaczne niedrogie dania.
Anna i Tadeusz Pabisowie zapraszają miłych gości do odwiedzenia Muzeum Przemysłu Naftowego i Etnografii w Libuszy k. Gorlic w godzinach od 8 - 16, telefon .(0-13) 447 53 33 .